THOVIET.CO.CC

4 bài thơ của Hữu Thỉnh và Lò Ngân Sủn được dịch giả Đào Kim Hoa mang sang Đài Loan giới thiệu tại Festival thơ Quốc tế 2001 ở Đài Bắc. Nhưng mới đây, trên một số website và blog tiếng Trung, chúng được biết đến là sáng tác của chính bà Hoa.

Sự việc này làm dấy lên nghi ngờ, dịch giả Đào Kim Hoa đã đạo thơ và mạo danh đồng nghiệp.

Sự việc được phát hiện sau 8 năm, khi Giải thưởng Blog tiếng Hoa xuất sắc toàn cầu được công bố. Đoạt giải thưởng lớn nhất là Hồng Đức Thanh với blog mang tên Bạn phải đến Việt Nam. Từ tiêu đề của blog là “Có chút hương trong mơ, cho đá mềm đi cho núi ấm lên – của nhà thơ nữ Việt Nam Đào Kim Hoa”, dịch giả Trang Hạ phát hiện ra, câu thơ này không phải của Đào Kim Hoa mà là của nhà thơ Hữu Thỉnh.

Nhưng nhầm lẫn không chỉ dừng lại ở blog của Hồng Đức Thanh, nhiều website và các blog tiếng Trung khác khẳng định 4 bài thơ Thư mùa đông và Thơ viết ở biển của Hữu Thỉnh, Người đẹp và Đứng trước em của Lò Ngân Sủn đều là của Đào Kim Hoa. Trang thơ của Đào Kim Hoa được giới thiệu tại Festival thơ Quốc tế Đài Bắc 2001 cũng ghi rõ, bà là tác giả của 4 bài thơ trên.

Trang thơ giới thiệu về về Đào Kim Hoa với tư cách là tác giả của 4 bài thơ tại Festival.

Trao đổi với VnExpress.net, dịch giả Đào Kim Hoa thừa nhận, bà có tham dự Festival thơ Quốc tế Đài Bắc 2001, có đọc thơ của Hữu Thỉnh và Lò Ngân Sủn, nhưng không hề đạo thơ hay mạo danh đồng nghiệp.

“Tháng 9/2001, qua một người bạn, tôi có quen Kaitlin (điều phối viên của Cục Văn hóa Đài Bắc). Nhờ đó, tôi được mời tham dự Festival thơ Quốc tế Đài Bắc 2001. Ban tổ chức đề nghị tôi gửi 4 bài thơ, tôi viết mail nói tôi không có thơ, chỉ là dịch giả và gửi họ 2 bài của Lò Ngân Sủn và một chùm thơ của Hữu Thỉnh. Tại festival, tôi đọc 4 bài Thư mùa đông và Thơ viết ở biển của Hữu Thỉnh, Người đẹp và Đứng trước em của Lò Ngân Sủn và đã nói rõ tên tác giả, rằng tôi chỉ là dịch giả”.

Những bài thơ này, sau đó, đã được dịch giả Trần Lê (Đài Loan) chuyển ngữ sang tiếng Trung từ bản thảo do bà Đào Kim Hoa cung cấp cho Ban tổ chức festival Thơ. Trên các bản dịch của Trần Lê đều ghi rõ, 4 bài thơ này của tác giả Đào Kim Hoa.

Trước thông tin đó, dịch giả Đào Kim Hoa cho biết, bà không hề biết Trần Lê là ai, chưa từng gặp người này. “Còn với các tác phẩm cung cấp cho ban tổ chức, tôi đều ghi rõ tên tác giả là Hữu Thỉnh và Lò Ngân Sủn. Tôi chưa bao giờ nhận mình là người sáng tác những bài thơ này”. Nữ dịch giả cho biết, hiện tại, bà đang liên hệ với Ban tổ chức Festival thơ Quốc tế Đài Bắc và nhờ người quen liên lạc với dịch giả Trần Lê để làm sáng tỏ vấn đề và cải chính thông tin. “Tôi đã viết mail cho Kaitlin nhưng chưa thấy hồi âm. Tôi cũng đã nhờ người bà con ở Đài Loan tìm dịch giả Trần Lê”, bà nói.

Dịch giả Đào Kim Hoa. Ảnh: D.T.

Khi được hỏi về việc thơ các ông được giới thiệu tại festival thơ Quốc tế Đài Bắc, nhà thơ Hữu Thỉnh cho biết, ông chưa bao giờ đồng ý cho Đào Kim Hoa sử dụng hai bài thơ của mình. Nhà thơ Lò Ngân Sủn cũng chia sẻ, ông từng nhờ Đào Kim Hoa dịch các tác phẩm nhưng chưa từng bán bản quyền cho bà.

Bà Đoàn Thị Lam Luyến – giám đốc Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam – khẳng định, Trung tâm sẽ làm sáng tỏ vấn đề này chứ không để mọi việc dần lắng xuống như các vụ vi phạm khác.

“Tuy nhiên, điều quan trọng nhất bây giờ là phải tìm ra dịch giả Trần Lê. Ông chính là mấu chốt để trả lời các câu hỏi: Đào Kim Hoa đạo thơ, mạo danh hay chỉ là nhầm lẫn? Và nếu đạo thơ hay mạo danh cũng đều bị xử lý theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ. Với tư cách cá nhân, tôi cũng lấy làm băn khoăn khi Festival thơ Quốc tế Đài Bắc lại không mời Hội Nhà văn Việt Nam, lại mời bà Kim Hoa chứ không phải là nhà thơ nào khác”.

Chính vì vậy, bà Luyến đề nghị phối hợp với Hội Nhà văn cử người sang Đài Loan, gặp gỡ Ban tổ chức Festival thơ và dịch giả Trần Lê để xác định rõ mọi chuyện. Hiện tại, Hội Nhà văn Việt Nam cũng đang liên lạc với phía Đài Loan, đồng thời yêu cầu dịch giả Đào Kim Hoa trường trình sự việc rõ ràng bằng văn bản. Nhà văn Nguyễn Hữu Tòng – Phó trưởng Ban Kiểm tra Hội Nhà văn Việt Nam – cho biết: “Đây là chuyện lớn, đụng chạm tới uy tín của Hội và quyền lợi của các nhà văn Việt Nam. Còn việc có thể cử người sang Đài Loan để xác minh sự việc này không, chúng tôi phải chờ sự phê chuẩn của Ban chấp hành và Chủ tịch Hội”.

Bà Đào Kim Hoa sinh năm 1957 tại Hà Tây (cũ), hiện là phó Ban đối ngoại, Hội Nhà văn Việt Nam.

Điều 28. Hành vi xâm phạm quyền tác giả

1. Chiếm đoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học.

2. Mạo danh tác giả.

3. Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả.

4. Công bố, phân phối tác phẩm có đồng tác giả mà không được phép của đồng tác giả đó.

5. Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

6. Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm đ khoản 1 Điều 25 của Luật này.

…

(trích Luật Sở hữu Trí tuệ của Việt Nam)