THOVIET.CO.CC

Nếu “Mưa – hoen ướt mi” trong ca từ Trịnh Công Sơn vận động theo chiều sâu thức nhận với những hình ảnh lạ hóa, hữu hình hóa cái vô hình “buồn dâng lên đôi môi, buồn đau hoen ướt mi ai rồi. Buồn đi theo đêm mưa…”( “Ướt mi”) thì mưa trong thơ Vũ Dương Tá gắn liền với những ước mong giản dị:

Mạch thơ Vũ Dương Tá đi không đi theo những cấu tứ cầu kỳ mà men theo những diễn trình cảm xúc tâm trạng chủ thể trữ tình làm nên thứ nhịp điệu kết dính những rời rạc bởi sự đứt mạch của sự lỡ làng, xa cách:

Những cơn gió vô tình chất chứa những sắc thái cung bậc của một mối tình dang dở “Gió mang/ nỗi cô đơn/ gói vào trong góc nhớ”. Ba dòng thơ giãn cách một câu thơ làm nên nhịp điệu của tâm hồn. Ý niệm xác lập nhịp điệu đó của Vũ Dương Tá đã có điểm đồng quy với quan niệm về thơ của Nguyễn Đình Thi “Thơ có một thứ nhạc nữa, một thứ nhịp điệu bên trong, một thứ nhịp điệu của hình ảnh, tình ý, nói chung là của tâm hồn (…). Đó là nhịp điệu thành hình của những cảm xúc, hình ảnh liên tiếp hòa hợp mà những tiếng và chữ gợi ra như những ngân vang dài, ngay những khoảng lung linh giữa chữ, những khoảng im lặng cũng là nơi trú ngụ kín đáo của sự xúc động” . Điều đó lí giải vì sao dấu lặng (…) xuyên suốt với tần số khá nhiều (62 lần) trong tập thơ “Lỗi tình”:

Cái mới trong thơ Dương Tá bắt nguồn từ sự mở rộng biên độ cảm xúc kết hợp với tính đa nghĩa của trường hình ảnh. Các thực từ xuất hiện không đơn thuần chuyên chở chức năng định danh, biểu đạt sự vật, hiện tượng mà hơn thế tô đậm sắc thái tâm trạng của nhân vật trữ tình, đó là những “góc nhớ”, “gói yêu thương”, “gánh nỗi nhớ mênh mông”, “lòng se lạnh”, “gánh theo nỗi nhớ”, “góc thương góc nhớ”, “gánh ước mơ”, “góc tơ trời giăng mưa”, “ô lòng” v.v… Những mối tình một thời chia xa giờ vẫn dự phần trong tâm hồn nhà thơ. Cảm giác mắc nợ ám ảnh trên mỗi vần thơ:

Cảm thức chia xa, lỡ làng trong thơ Vũ Dương Tá làm nên chất tự vấn. Chất tự vấn biểu hiện ở nhiều hình thức khác nhau mà tập trung nhất ở hệ thống các câu hỏi. Những bến bờ nối liền sự cách trở của dòng sông và những sợi dây mong nhớ nối liền hai trái tim đang yêu: “Không đôi bờ/ai gọi dòng sông/Chửa bứt rứt nhớ mong/ai gọi phải lòng?…(“Ai gọi…”). Xưa Thôi Hiệu trở lại Đào Hoa Trang sau một năm xa cách mong gặp lại người xưa nhưng cảnh vẫn còn đó mà người xưa thì xa vắng: “ Nhân diện bất tri hà xứ khứ/ Đào hoa y cựu tiếu đông phong” rồi để lại bao nhớ mong, sầu muộn. Dường như trong bài “Hỏi”, Vũ Dương Tá đã tìm được điểm đồng quy với mạch thi hứng ấy:

Thời gian vẫn vận hành theo quy luật của thiên nhiên từ Hạ sang Thu đến Đông nhưng bóng người xưa chỉ là dư ảnh. Bài thơ kết thúc bởi một câu hỏi nhưng mở ra những chiều dài nỗi nhớ, sự đợi chờ. Đắp đổi lên những đợi chờ, mong nhớ của “vòng trái” cuộc tình là những tiền giả định “Giá”, “Ước”:

Lần theo những mạch tâm trạng của chủ thể trữ tình giúp chúng ta hiểu sâu hơn cảm thức chia xa trong thơ Vũ Dương Tá. Đó là một trong những điểm đọng lại hồn thơ Vũ Dương Tá trong tâm trí độc giả.

Leave a Reply