LỖI TÌNH – TIẾNG THƠ CỦA MỘT TÂM HỒN CHÂN THẬT
Bạn đọc có cảm giác mừng vui bâng khuâng khi lần đầu tiếp cận Lỗi tình của Vũ Dương Tá. Ra mắt làng thơ vào rằm tháng giêng năm nay, tập thơ bao gồm ba mươi sáu bài; phần vĩ thanh có hai bài gửi tặng của các bạn thơ và hai nhạc phổ nhan đề “Oan thị mầ” và “Uớc vọng” của Thuận Yến; lời thơ:Vũ Dương Tá.
Trong những quan niệm thơ trữ tình hiện đại, chúng tôi chọn thơ trước hết là để viết cho mình; là sự tìm kiếm chính bản thân mình.
Mở đầu Lỗi tình giống như tự thú về một nỗi nhớ thương thảng thốt và bí ẩn:
Gió mang
nỗi cô đơn
gói vào trong góc nhớ
Ta chót
giấu tên em
nơi trái tim tan vỡ.
(Lỗi tình)
Nhiều lần trong tập thơ, Vũ Dương Tá nói đến một mối tình dang dở. Nhưng đó cũng là mối tình khiến anh trở nên đa cảm, hạnh phúc, trở nên trẻ hơn, và mới hơn. Biết làm sao trong âm thanh một ngày, trong tiếng đêm, ai gọi, và trong tâm sự với thời gian:
Một người ở một góc trời
Gói duyên gửi ước cho người… tương tư
Cái sầu hoá ngọn gió thu
Ai đem cân bán…tôi mua cho mình
Chất vào một khoảng trời xinh
Ủ thành sương gió gội xanh mái đầu
Cho sầu…tan ở trong nhau!
(Gửi người ở góc trời xa)
Có lẽ chính mầm yêu (chữ của tác giả) đã lên xanh gọi mùa thơ đang hát (chữ của tác giả), nên Gửi người ở góc trời xa mới có cái vẻ tình tứ như thế! Và nhiều lần, nhiều lần, cả người thơ với người đang yêu đã được sống trong một trạng thái u hoài rất là ý vị, rất là thi sỹ:
Em về gánh theo nỗi nha
Anh ở rụng cuống lá rơi
Góc trời em…xa vời vợi
Phương anh Thu đã qua rồi
(Xa…ở)
Anh muốn mình được sống, được thấy mình ấm áp và rực rỡ lên trong nỗi ước ao của riêng anh:
Giá em là nắng
Giờ này chẳng cách xa
Để ngay trên thềm nhà
Nắng tắm anh từ trong đôi mắt
(Giá…)
Một chút của nhiều nhiều những xa cách, của nhiều nhiều những mong nhớ, giận hờn (Một ngày em không hẹn), và một chút cô đơn thương nhớ trong không gian đầy mưa (Anh đang ở đâu). Nhưng lớn mạnh vẫn là cảm xúc về hạnh phúc (Hiểu), về sức sống của một tâm hồn giông bão đang hướng theo Vòng trái của cuộc đời (Vòng trái). Và như thế, Vòng trái có chăng là một sự trở lại với ngày xưa, những ngày xa xanh ấy, bởi tới bây chừ, Người thơ – tác giả của Lỗi tình đã đi qua bao nhiêu thời gian, qua bao chặng đường đời?
*
Là một quân nhân, là một kỹ sư quân khí, Vũ Dương Tá đã mang vào thơ những kỷ niệm vui buồn, và cả những vết xước của chiến tranh. Trước một thực tại mà hạnh phúc ban đầu đã trở thành quá khứ, tâm hồn anh vẫn xót xa nuối tiếc:
Những ngày yêu nhau
Những năm mới cưới
xoắn xuýt
Tay cầm tay
áp mặt
áp môi
Và bây giờ:
Bây giờ
chồng trước
vợ sau
Ngồi chung hàng ghế
tay đâu…thì tuỳ
Đường về
mạnh ai nấy đi
đơn côi “tay búp”
lẻ chia tay làm
Và buồn sao là bàn tay mồ côi:
Hững hờ
mười ngón em mang
Mồ côi
trong năm tay chàng- tay em
Người cảm thơ bỗng thấu hiểu một chút những uẩn khúc mà người thơ đã mang đến trong Lỗi tình. Và từng bài, từng bài, cái nguyên do, cái nguyên cớ thực sự của Lỗi tình dần dần hiện. Có những lúc Người thơ – nhân vật của chúng ta đối diện với chính mình, đối diện với thời gian, anh thấy:
Thời gian không già – sao ta lạ lắm
Với chính ta khi đứng trước quê nhà
đổi mới!
Phải 50 hay 60 hay là hơn thế mới thấu hiểu được cái ngơ ngác, kinh hãi, mất mát, trống vắng, xót xa này! Và Vũ Dương Tá đã rất sâu sắc khi những giá trị và những kỷ niệm về một cuộc sống xưa trong anh lên tiếng:
Chẳng còn một gốc tre
Không tiếng cuốc trưa hè
Ngõ vẫn thế, sao hẹp hơn
Khi tường cao nhà tầng mọc lên như nấm…
Đổi đời!
Làng lên phố…xe máy, ô tô còi inh ỏi chen chân người đi bộ
Gái trai nhăn nhở đùa nhau qua điện thoại cầm tay
Những gương mặt hằn đường cày đang tưng bừng quán xá bia hơi
Tiệm ăn, phòng hát, gội đầu, sửa móng tay, ngồi chờ nhau đến lượt…
Ta hỏi lại ta
Còn những gì phía trước?
Thiết nghĩ câu hỏi ấy không chỉ dành cho Cảm xúc bất chợt (tên của bài thơ), mà còn dành cho cuộc sống hiện tại của chúng ta. Thơ Vũ Dương Tá có ý nghĩa rộng hơn lịch sử của tâm hồn anh là vậy.
Và cũng trong một bài thơ thật buồn, một bài thơ phảng phất cái cốt cách bi tráng, ta nhận ra nỗi khổ đau, hiện thực và những vết xước trong tim anh, cái ý thức cao cả của một người trai, một người lính những năm 50 trong cuộc đời gió bụi:
Ngày ấy
Ta nợ em một cái hôn trước ngày ra trận
Nợ mẹ giọt nước mắt lặn vào trong
Nợ chi gánh vác non sông để lỡ việc lấy chồng
Nợ cái dại của vợ, cái dốt của con và mái nhà dột của người đang sống.
Nợ một nén nhang vĩnh biệt đồng đội trong lúc xung phong.
Nhưng , như anh nói, giờ đây anh vẫn nợ – những món nợ mới vô cùng, mới đẹp và đáng trân quý làm sao:
Bây giờ ta nợ
Những mối tình dang dở
Những câu thơ trăn trở dội về
Những phập phồng nhịp thở chốn quê…
Và vẫn nợ…
*
Và, để kết thúc cho bài bình thơ này, chúng tôi, những bạn thơ mới của
Vũ Dương Tá xin chúc anh được nợ mãi và trẻ mãi! Chúc tâm hồn thơ của anh giữ mãi được vẻ đẹp chân thành vàtrong sáng!
Hoàng Tú Châu