Trong những quan niệm thơ trữ tình hiện đại, chúng tôi chọn thơ trước hết là để viết cho mình; là sự tìm kiếm chính bản thân mình.

Mở đầu Lỗi tình giống như tự thú về một nỗi nhớ thương thảng thốt và bí ẩn:

Gió mang

nỗi cô đơn

gói vào trong góc nhớ

Ta chót

giấu tên em

nơi trái tim tan vỡ.

(Lỗi tình)

Nhiều lần trong tập thơ, Vũ Dương Tá nói đến một mối tình dang dở. Nhưng đó cũng là mối tình khiến anh trở nên đa cảm, hạnh phúc, trở nên trẻ hơn, và mới hơn. Biết làm sao trong âm thanh một ngày, trong tiếng đêm, ai gọi, và trong tâm sự với thời gian:

Một người ở một góc trời

Gói duyên gửi ước cho người… tương tư

Cái sầu hoá ngọn gió thu

Ai đem cân bán…tôi mua cho mình

Chất vào một khoảng trời xinh

Ủ thành sương gió gội xanh mái đầu

Cho sầu…tan ở trong nhau!

(Gửi người ở góc trời xa)

Có lẽ chính mầm yêu (chữ của tác giả) đã lên xanh gọi mùa thơ đang hát (chữ của tác giả), nên Gửi người ở góc trời xa mới có cái vẻ tình tứ như thế! Và nhiều lần, nhiều lần, cả người thơ với người đang yêu đã được sống trong một trạng thái u hoài rất là ý vị, rất là thi sỹ:

Em về gánh theo nỗi nha

Anh ở rụng cuống lá rơi

Góc trời em…xa vời vợi

Phương anh Thu đã qua rồi

(Xa…ở)

Anh muốn mình được sống, được thấy mình ấm áp và rực rỡ lên trong nỗi ước ao của riêng anh:

Giá em là nắng

Giờ này chẳng cách xa

Để ngay trên thềm nhà

Nắng tắm anh từ trong đôi mắt

(Giá…)

Một chút của nhiều nhiều những xa cách, của nhiều nhiều những mong nhớ, giận hờn (Một ngày em không hẹn), và một chút cô đơn thương nhớ trong không gian đầy mưa (Anh đang ở đâu). Nhưng lớn mạnh vẫn là cảm xúc về hạnh phúc (Hiểu), về sức sống của một tâm hồn giông bão đang hướng theo Vòng trái của cuộc đời (Vòng trái). Và như thế, Vòng trái có chăng là một sự trở lại với ngày xưa, những ngày xa xanh ấy, bởi tới bây chừ, Người thơ – tác giả của Lỗi tình đã đi qua bao nhiêu thời gian, qua bao chặng đường đời?

*

Là một quân nhân, là một kỹ sư quân khí, Vũ Dương Tá đã mang vào thơ những kỷ niệm vui buồn, và cả những vết xước của chiến tranh. Trước một thực tại mà hạnh phúc ban đầu đã trở thành quá khứ, tâm hồn anh vẫn xót xa nuối tiếc:

Những ngày yêu nhau

Những năm mới cưới

xoắn xuýt

Tay cầm tay

áp mặt

áp môi

Và bây giờ:

Bây giờ

chồng trước

vợ sau

Ngồi chung hàng ghế

tay đâu…thì tuỳ

Đường về

mạnh ai nấy đi

đơn côi “tay búp”

lẻ chia tay làm

Và buồn sao là bàn tay mồ côi:

Hững hờ

mười ngón em mang

Mồ côi

trong năm tay chàng- tay em

Người cảm thơ bỗng thấu hiểu một chút những uẩn khúc mà người thơ đã mang đến trong Lỗi tình. Và từng bài, từng bài, cái nguyên do, cái nguyên cớ thực sự của Lỗi tình dần dần hiện. Có những lúc Người thơ – nhân vật của chúng ta đối diện với chính mình, đối diện với thời gian, anh thấy:

Thời gian không già – sao ta lạ lắm

Với chính ta khi đứng trước quê nhà

đổi mới!

Phải 50 hay 60 hay là hơn thế mới thấu hiểu được cái ngơ ngác, kinh hãi, mất mát, trống vắng, xót xa này! Và Vũ Dương Tá đã rất sâu sắc khi những giá trị và những kỷ niệm về một cuộc sống xưa trong anh lên tiếng:

Chẳng còn một gốc tre

Không tiếng cuốc trưa hè

Ngõ vẫn thế, sao hẹp hơn

Khi tường cao nhà tầng mọc lên như nấm…

Đổi đời!

Làng lên phố…xe máy, ô tô còi inh ỏi chen chân người đi bộ

Gái trai nhăn nhở đùa nhau qua điện thoại cầm tay

Những gương mặt hằn đường cày đang tưng bừng quán xá bia hơi

Tiệm ăn, phòng hát, gội đầu, sửa móng tay, ngồi chờ nhau đến lượt…

Ta hỏi lại ta

Còn những gì phía trước?

Thiết nghĩ câu hỏi ấy không chỉ dành cho Cảm xúc bất chợt (tên của bài thơ), mà còn dành cho cuộc sống hiện tại của chúng ta. Thơ Vũ Dương Tá có ý nghĩa rộng hơn lịch sử của tâm hồn anh là vậy.

Và cũng trong một bài thơ thật buồn, một bài thơ phảng phất cái cốt cách bi tráng, ta nhận ra nỗi khổ đau, hiện thực và những vết xước trong tim anh, cái ý thức cao cả của một người trai, một người lính những năm 50 trong cuộc đời gió bụi:

Ngày ấy

Ta nợ em một cái hôn trước ngày ra trận

Nợ mẹ giọt nước mắt lặn vào trong

Nợ chi gánh vác non sông để lỡ việc lấy chồng

Nợ cái dại của vợ, cái dốt của con và mái nhà dột của người đang sống.

Nợ một nén nhang vĩnh biệt đồng đội trong lúc xung phong.

Nhưng , như anh nói, giờ đây anh vẫn nợ – những món nợ mới vô cùng, mới đẹp và đáng trân quý làm sao:

Bây giờ ta nợ

Những mối tình dang dở

Những câu thơ trăn trở dội về

Những phập phồng nhịp thở chốn quê…

Và vẫn nợ…

*

Và, để kết thúc cho bài bình thơ này, chúng tôi, những bạn thơ mới của

Vũ Dương Tá xin chúc anh được nợ mãi và trẻ mãi! Chúc tâm hồn thơ của anh giữ mãi được vẻ đẹp chân thành vàtrong sáng!

Hoàng Tú Châu